Аҟәа. Цәыббраза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс. Урыстәылатәи аҳазалхыҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аҳазалхра иатәу Ганрацәалатәи амашьынақәа роушьҭра-гәаҭаратә Ҭыԥ «Адлер» аҿы ачемодани амҩатә шәыра дууи кны    адиклорациа зҭахым атауарқәа змам рыиасра иазку ацәаҳәа ала  ацара иаҿыз ахаҵа рылаԥш иаахеит, ҳәа адырра ҟанаҵоит УА АҲМ АҲУ апресс-маҵзура.  Ахаҵа Урыстәылантәи Аԥсныҟа даауан.

Арентген-шьақәгылага ала агәаҭара амҩаԥгараан ахаҵа идбалан асигарет «CHAPMAN» 760 ҭоԥ. Атауар аџьармыкьатә хәԥса 140 000 мааҭ артәоит. 24-шықәса зхыҵуа ахаҵа иажәақәа рыла, иара инамҩатәны узго амашьынала аҳәаа аҟынӡа днаӡеит, асигаретқәа ракәзар, урҭ иара «џьоукы рзы ииаигарц иҳәеит». Атауар имырхит, уи аекспертиза ахь идәықәҵоуп, апартиа зегьы аџьармыкьатә хәыԥса 140 нызықь мааҭ рҟынӡа инаӡоит.  

Аҟәа. Цәыббрамза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс.  Аԥсны акультура аминистр аамҭала инапынҵақәа назыгӡо Динара Смыр Санкт-Петербург ақалақь аҿы имҩаԥысуа X Жәларбжьаратәи акультуратә форум аусура лхы алалырхәуеит.

Ажәабатәи аубилеитә Санкт-Петербургтәи Жәларбжьаратәи акультуратә форум цәыббрамза  11 – 14 рзы имҩаԥысуеит, уи ҭагалан азы зегьы реиҳа ихадоу ҭагалантәи хҭысны иҟалоит.

Цәыббрамза 13 рзы Аԥсны акультура аминистр инапынҵақәа назыгӡо Динара Смыр аҳәаанырцәтәи аделегациақәа рнапхгаҩцәа рҿаԥхьа «Жәларбжьаратәи акультуратә усеицура аперспективақәа» атема ала ажәахә ҟаҵо дықәгылоит.

Иара убас афорум аҳәаақәа ирҭагӡаны, Ареспублика Аԥсны акультура Аминистрреи Урыстәылатәи Афедерациа акультура Аминистрреи рыбжьара 2025 шықәсазы аусеицура Аплан анапаҵыҩра мҩаԥысуеит. 

Аҟәа. Цәыббрамза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс. Цхьынвал ақалақь аҿы Аахыҵ Уаԥстәылеи Аԥсни Приднестровиеи рҵарадырратә усбарҭақәа рыбжьара аиашьаратәи аизыҟазаашьақәеи аусеицуреи рыбжьаҵара азы аиқәшаҳаҭра анапаҵыҩра мҩаԥысит. Аахыҵ Уаԥстәыла аҵарадырреи анаукеи Рминистрра апрес-маҵзура аҿы «Рес» иарҭаз адыррақәа рыла, иарбоу аиқәшаҳаҭра анапаҵыҩра хықәкы хадас иамоуп иаку аинформациатәи аҵарадырратә ҵакыреи ишиашоу ала аимадареи рыбжьаҵара.  

Аҟәа. Цәыббрамза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс.  Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа раԥхьаӡатәи аерманцәа рқыҭа Мҵара 145 шықәса ахыҵра иазкыз аусмҩаԥгатә далахәын. Абри азы адырра ҟанаҵоит Аҳәынҭқарра Ахада ипресс-маҵзура.

Аҳәынҭқарра Ахада Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны иҭахаз аибашьцәа рбаҟа амҵан ашәҭқәа шьҭеиҵеит, еиҭашьақәыргылаз Мҵаратәи ақыҭа школ даҭааит. 

Аслан Бжьаниа  Мҵара ақыҭа ауааԥсыра рҿаԥхьа дықәгылауа иҳәеит:

«Ҳаҭыр зқәу Мҵара ақыҭауаа, акыр иаԥсоу аҩызцәа!

Гәык-ԥсык ала ишәыдысныҳәалоит ақыҭа Мҵара 145 шықәса ахыҵра арыцхә! 

Аҟәа. Цәыббрамза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс.  Аԥсны иҟоу Урыстәыла аус ацура Ахаҭарнакра анапхгаҩы Владислав Куликов  Гал ақалақь Ахадара акультура аҟәша аҟны иҟоу аестрада-фольклортә ансамбль «Мырзаҟан» аколлектив дырԥылеит.

Ансамбль «Мырзаҟан» аколлектив цәыббрамза 6 – 7 рзы Риазань ақалақь аҿы иҩаԥысуаз  VII ажәытәӡатәи ақалақьқәа Жәларбжьаратәи рфорум «Адунеи ажәытәӡатәи ақалақьқәа реимадареи акультуратә ҭынхеи» («Культурное наследие и взаимодействие древних городов мира») иалахәын.

Аҟәа. Цәыббрамза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс. Ашықәс алагара инаркны цәыббрамза  10 аҟынӡа Риҵатәи ареликттә милаҭтә парк иаҭааз рхыԥхьаӡара 432 651-ҩык рҟынӡа инаӡоит, ҳәа адырра ҟанаҵоит Аԥсны атуризм Аминистрра. Иҳаҩсыз ашықәс аиԥш-зеиԥшу аамҭахәҭа азы Риҵатәи ареликттә милаҭтә парк иааҭааит 471 841-ҩык.  

Аҟәа. Цәыббрамза 12, 2024 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны урыстәылатәи афинанстә цхыраара ахәҭакахьала ишаанкылоугьы, абиуџьеттә усхкқәа рҿы аус зуа аусзуҩцәа руалафахәы рызшәара азы аҭакԥхықәра нанагӡалоит, ҳәа Sputnik-Аԥсны арадио аефир аҿы аҳәамҭа  ҟаиҵеит атәыла аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, афинансқәа рминистр Владимир Делба.

«Ҳара уаанӡа еиԥш уажәгьы ауалафахәы ашәаразы иазоужьхо аԥаратә ҳархәагақәа ҳаԥшаалоит. Аха уи еимгаеимцаракны, азеиԥш биуџьеттә система аԥсыҽхарала изыҟалаӡом. Жәаҳәарада, ҳара абиуџьет ахьчара азы ауснагӡатәқәа мҩаԥаагалоит. Шьаҭанкылатәи аҟазшьа змоу ахарџьқәа аамҭала иаанаҳкылалоит, урҭ рынагӡара аамҭа наскьаагалоит. Аха асоциалтә шәатәқәа  хымԥада инаҳагӡалоит, избан акәзар урҭ хадара злоу ихьчоу аныхтәқәа рыстатиақәа ирыҵанакуеит», – ҳәа иазгәеиҭеит Владимир Делба.

Аҟәа. Цәыббрамза 11, 2024 шықәса. Аԥсныпресс. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Аслан Бжьаниа Аполитикатә партиақәеи ауаажәларратә еиҿкаарақәеи реидгыла злахәыз аиԥылара мҩаԥигеит, ҳәа адырра ҟанаҵоит Аҳәынҭқарра Ахада ипресс-маҵзура.

Амш азҵаараҟны иқәгылан аҳәынҭқарра аҩныҵҟатәи, адәныҟатәи аполитика, асоциал-економикатә ҿиара иазку азҵаарақәа.   

Аҟәа. Цәыббрамза 10, 2024 шықәса. Аԥсныпресс. Автоҳәынҭинспекциа изаамҭанытәиу аусура, иарбоу ахылаԥшырҭа аҿы иҟоу апроблемақәа, азинеилагарақәа рыстатистика, Автоҳәынҭинпекциа Аусбарҭа ала имҩаԥгахо ареидтә усмҩаԥгатәқәа реффективра, уҳәа ртәы Аԥсныпресс акоррепондент диҿцәажәо еиҭеиҳәеит Автоҳәынҭинпекциа  Аусбарҭа аиҳабы аамҭала инапынҵақәа назыгӡо Дамеи Аҩӡба.

– Шәара шәмаҵураҭыԥ аҿы шәаннеи инаркны Автоҳәынҭинспекциа аусураҿы аыр аҽаԥсахма?

– Сара Аԥсны аҩныҵҟатәи аусқәа Рмнистрра Автоҳәынҭинспекциа Аусбарҭа анапхгаҩы аамҭала инапынҵақәа рынагӡаҩыс сҟаҵан ҳазҭоу ашықәс ԥхынгәымза 15 рзы. Амаҵураҭыԥ ҿыц ашьцылара акыр аамҭа аҭаххеит ҳәа сызҳәом, сара ари асистема аҿы сыҟоуижьҭеи акыр ҵуеит.  Ицәгьамкәа издыруеит уи иамоу апроблемақәеи хра злоу аганқәеи ртәы.

Ҳара арыжәтә ма анаркотик зыдкыланы иныҟәоз аныҟәцаҩцәа, агрессивтә ныҟәцаҩцәа рмашьынақәа рымхра ҳалагеит, абри ауп дрифтинг ҳәа изышьҭоу, амҩаду аҿы имҩаԥырго аицлабрақәа. Рмашьынақәа рымхны мызкы иҳаргылоит. Ииашоуп, ари акыр зҵазкуа еихьӡараны исыԥхьаӡоит. Ԥхынгәымза 15 инаркны, сара сыдҵала, 419 машьына автопаркинг ахь идәықәҵоуп!!! Уи иабзоураны шаҟаҩы хара змам рыԥсҭазаара еиқәҳархаз здыруа Зегьзымчу заҵәык иоуп.  Иара убас даара акыр зҵазкуа уснагӡаны исыԥхьаӡоит ижәны амашьына аԥсҟы зкыз арныҟәцаҩцәа телехәаԥшрала, ма асоциалтә ҳақәа рыла дырбара апрактиа алагалара. Ас еиԥш ҳминистр Роберт Киут, Аминистрра анапхгараҭара ирыдыркылаз аӡбамҭа, жәаҳәарада даара ииашоу акакәны иҟоуп.   Ҳәарас иаҭахузеи, араҟа аҿагылара ӷәӷәа ҳԥылоит. Аҭел иасуеит, азакәан еилазго рмашьына ҳархынҳәырц азы зегь ҟарҵарц иазхиоуп, аха ҳара ҳзы уи ҭакԥхықәроуп. Амҩатә ԥҟарақәа ӷәӷәала еилаугар, машьынада уаанхоит. Аиашазы ари ауснагӡатә хра злоу алҵшәақәа аанарԥшуа иалагахьеит. Ижәны амашьына аԥсҟы зкуа еиҳа имаҷхо иалагеит. Аха уи абжьазааратә лҵшәақәа роуп. Ари аусура ҳара иацаҳҵоит, аанкылашьагьы ҳамаӡам.  

– Иарбан проблемақәои Шәара иалышәкаарц шәылшо Автоҳәынҭинспекциа аусура аҿы? 

– Уажәы ҳара ихадоу проблеманы иҳамоу  – уи акадртә дефицит ауп. Автоҳәынҭинспекциа ақалақьтәии араионтәи аҟәшақәа зегьы рҿы ҳара аузуҩцәа разымхара апроблема ҳамоуп.  Аиҳарак ари апроблема ҳныруеит Аҟәа ақалақь аҿы. Зхыԥхьаӡара 60 нызықьҩык рҟынӡа инаӡо ауааԥсыра ахьыҟоу ақалақь аҿы ҳара иҳамоуп  7-ҩык заҵәык асменаҿы аус зуа аусзуҩцәа. Урҭ иахьа ирҭаххаргьы, иагьа рзанааҭтә дыра аҩаӡара ҳаракызаргьы, ирылшарым ишахәҭоу ала амҩаҿы аныҟәара ашәарҭадара аиҿкаара ахылаԥшра амҩаԥгара. Еиҳа-еиҳа имаҷхоит Автоҳәынҭинспекциа ахь аусура ицо ауаа рхыԥхьаӡара. Уи зыхҟьо амзысқәа маҷӡам. Илаҟу ауалафаху, иара аусура ауадаҩра. Аинспектор уахи-ҽни, ашора ыҟоума, ихьҭоума, амра ԥхома, ақәа леиуама, ашьыжь шаанӡа аума, аҵх агәазы аума атрасса дангылазароуп. Ҳара ҳминистр ауалафахәы ашьҭыхразы аԥшьгара ҟаиҵеит. Агәыӷра ҳамоуп уи алҵшәақәак аанарԥшып ҳәа. Аусзуҩцәа радԥхьалара  планс иҳамоуп. Ҳара иаҳныруеит азанааҭтә кадрқәа рмаҷра. Ҳара амилициа ашкол аҿы аиҿцәажәарақәа мҩаԥаҳгоит.

Аҟәа. Цәыббрамза 10, 2024 шықәса. Аԥсныпресс.  Асахьаҭыхыҩ-аграфик, аҵарауаҩ, арҵаҩы  Рауф Барцыц 70-шықәса ихыҵра азгәеиҭоит.

Рауф Чынчор-иԥа Барцыц – апедагогикатә нукақәа рдоктор, апрофессор, апедагогикатә ҵарадырра Жәларбжьаратәи Академиа академик, Асовет Еидгыла асахьаҭыхыҩцәа Реидгыла алахәыла, Урыстәылеи Аԥсни асахьаҭыхыҩцәа Реидгылақәа рлахәыла.

Азанааҭ ахь амҩа

Рауф Барцыц Гәдоуҭа араион, Блабырхәа ақыҭан абжьаратәи ашкол далгеит, анаҩс, 1976 шықәсазы Аҟәатәи асахьаҭыхратә ҵараиурҭа.   Аус иуан аӡыргаратә ҟазарҭа аҿы, аҟәатәи акинотеатр «Руставели» асахьаҭыхыҩ-аиқәыршәаҩыс аус иуан, ажурналқәеи ашәҟәқәеи риулистрациақәа ҟаиҵон. 1983 шықәсазы далгеит Ҟәбинатәи аҳәынҭқарратә Университет асахьаркыратәи атехникатәи аграфика афакультет.

Астуденттә шықәсқәа инадыркны иара «афорт» ҳәа изышьҭоу аметалл аҿы агравиурақәа рыҟаҵара атехника инапахьы иааигоит – Рауф Барцыц идипломтә усумҭа «Сара с-Аԥсны» - афор атехника ала инагӡаз аграфикатә бӷьыцқәа рсериа – 1983 шықәсазы Краснодар ақалақь, асахьаҭыхратә ҟазарақәа Рмузеи аҿы ицәыргақәҵан.

Ауниверситет даналга ашьҭахь, Рауф Барцыц Шәача ақалақьбжьаратәи ашкол Nº8 аҿы асахьаҭыхратә ҟазареи ахсааланҵареи рырҵаҩыс аус иуан, иара убас Центральныи раион ҳәа изышьҭоу аҭыԥ аҿы иҟаз ахәыҷтәы сахьаҭыхратә школ аҿы асахьа, аҿыханҵа, акомпозициа атәы  дирҵон.  

1986 шықәса инаркны аус иуан ажурнал «Аԥсны  аҟазара» асахьаркыратә редакторс аус иуан, Аԥсны асахьаҭыхыҩцәа Реидгыла аусура активла ихы алаирхәан, лассы-лассы далахәын ареспубликатәии Асовет Еидгылазегьтәи аҩаӡара змаз асахьаҭыхратә цәыргақәҵақәа.  

1991-1992 шш. Рауф Барцыц – Аԥснытәи аҳәынҭқарратә Университет апедагогикатә факультет аусзуҩ, асахьаҭыхра-графикатә ҟәша арҵаҩы, ААУ иҿыцу азанааҭҵара «асахьаҭыхратә ҟазареи ахсааланҵареи» ацәырҵра аԥшьгаҩыс дыҟан.  

Аибашьра аамҭа

1992-1993 шш. Аԥсны жәлар Рџьынџьтәылатәи еибашьра аԥхьатәи амшқәа рзы Рауф Барцыц – ареспублика егьырҭ араионқәа рҟынтәи ахҵәацәа ацхыраара рыҭара азы арратә штаб аҟны аусуратә бригада  аиҿкааҩцәа дреиуан, ажьырныҳәамза 1993 шықәса инаркны – Аҟәатәи абаталион аибашьҩы, Аԥснытәи ар Ианартәии Марттәии ажәыларақәа дрылахәын.

Анаука-педагогикатә усура

Аџьынџьтәылатәи еибашьра аҿы Аиааира агара ашьҭахь, жьҭаарамза, 1993 шықәса инаркны, Рауф Барцыц – астажиор, иара убас аамҭак ала Москватәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет аҭыхымҭа акафедра арҵаҩы еиҳабыс аус иуан.

1994 шықәсазы иара  Москаватәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет аспирантура дҭалеит.  Уи даналга ашьҭахь акандидаттә диссертациа ихьчеит (1997 ш.), уи ашьҭахь адоцент иаҳасабала ауниверситет аҿы иусура иаҵиҵеит.  

1998 шықәса инаркны Рауф Барцыц - адокторант, анаҩс Москватәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет асахьаҭыхра-графикатә факультет апрофессор. Москватәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет агуманитартә наукақәа русхкы аҿы иреиӷьу анаукатә усумҭа азы аконкурс алауреат (2000 ш.).

2001 шықәсазы Рауф Барцыц атема «Теория и практика обучения эстампу студентов художественно-графических факультетов педагогических вузов» ала адоктортә диссертациа ихьчеит.  

2002 шықәса инаркны Рауф Барцыц Москватәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет аҿы арҵаҩратә усуреи Москватәи иаарту асоциалтә Академиа адизаин афакультет асахьаҭыхра-графикатә дисциплинақәа ркафедра аиҳабы имаҵзуреи еицынаигӡон. Академиатә ҭыхымҭа, аграфикатә композициа, аграфика атехника, уҳәа амаҭәарқәа астудентцәа ирызнеигоит, иҷыдоу акурсқәеи иҷыдоу апрактикумқәеи адипломтә усумҭақәеи аспирантцәа разыҟаҵареи асахьаҭыхратәии акьыԥхьтәии аграфика-аестамп азы астуденттә рҿиаратә ҟазарҭақәеи напхгара аиҭоит.

1999 – 2003 шш. Рауф Барцыц - Москватәи аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет асахьаҭыхра-графикатә факультет аҵарауаҩ-маӡаныҟәгаҩыс дыҟан.  

2008-2009 шш. Рауф Барцыц – иҿыцу азанааҭҵара «дизаин» ахь астудентцәа рыдкылареи   процесс аиҿкаареи рзы ААУ арҵаҩратә Хеилак апрофессор-абжьгаҩ.

2010 шықәсазы Москватәи аобласттә аҳәынҭқарратә арҵаҩратә Университет аректорс аус иуан.  Рауф Барцыц асахьаҭыхратә ҟазареи жәлар рнапҟазареи афакультет аттестациатә комиссиа ахантәаҩы имаҵурахьы ааԥхьара иоуит.

Рауф Барцыц – 60 инареиҳаны анаукатә сатиақәа, амонографиақәа, атеориатәи аҵара-рҵаҩратә усумҭақәеи апрограммақәеи дравторуп.