«Аиҳабыра — ари адинамикатә ҟазшьа змоу еилазаароуп, аҳәынҭқарра аҿаԥхьа иқәгылоу ауснагӡатәқәа хра рыманы рыӡбаразы уи аҽарҿыцлароуп»,- иҳәеит атәыла ахада, ааигәа аилазаараҿы иҟалаз аиҭакрақәа дрыхцәажәо.

«Иҭабуп ҳәа расҳәар сҭахуп акыр шықәса аҭакԥхықәра зцу амаҵурақәа аанызкылоз сколлегацәа. Сгәы излаанаго ала аиҳабыра аԥсы зхоу амеханиз иаҩызоуп, ԥсыхәа ахьынӡамоу аҽарҿыцлароуп», — ҳәа ациҵеит.

Аҳәынҭқарра ахада инаҵшьны иазгәеиҭеит аиҳабыра азыхиазар шакәу ҳауаажәларреи ҳҳәынҭқарреи рҿаԥхьа иқәгылоу актуалра змоу азҵаарақәа рыӡбара.

«Акадртә ԥсахрақәа хырԥашьа рымаӡам, иагьымҩаԥыслоит. Уи зегьы еилыркаауазароуп», - ҳәа азгәеиҭеит Гәынба.

Абри атәы иҳәеит Бадра Гәынба Аԥсны амасса-информациатә хархәага ажурналистцәа злахәыз апресс-конференциаҟны.

«Аҟәатәи аҳаирбаӷәаза аусура аларгара аекономика азы илҵшәа дуӡӡахоит. Ҳара ҳазыԥшуп ашәахтәқәа мҽхакы ҭбаала реизҳара, аусурҭа ҭыԥ ҿыцқәа хыԥхьаӡарала рырацәахара. Ари астратегиатә проект анагӡара ишиашоу атәыла азеиԥш економикатә ҿиареи, Аԥсны атәылауааи асасцәеи ркомфорти ирыдҳәалоуп», - иҳәеит Гәынба.

Аихамҩақәа реиҭарҿыцреи атәыла атранзиттә лшара аизырҳареи акырӡа аҵанакуеит.

Гәынба иазгәеиҭеит Очамчыратәи амшынтә баӷәазала аидарақәа ртранзит азы апроект қәҿиарала аус шауа.

«Ареспублика анапхгара арҭ алогистикатә лшарақәа рырҭбаара иазкызаауеит аринахыстәи русура», - иҳәеит Гәынба.

«Аиааира Амш азгәаҭара аҳәаақәа ирҭагӡаны Москва имҩаԥысит Урыстәылатәи Афедерациа Ахада Владимир Владимир-иԥа Путини сареи ҳаиԥылара. Ишәгәаласыршәар сҭахын ари ашықәс иалагӡаны ахԥатәи ҳаиԥылара шакәу. Еснагь еиԥш, уи даара аконструктивтә ҟазшьа аман имҩаԥысит. Ҳалацәажәеит арратә шәарҭадара азҵаарақәеи ҳтәылақәа рыбжьара аинырра арҭбаара», - иҳәеит Гәынба.

Аиԥылараан ирылацәажәан Аԥсны ауааԥсыра аӡәырҩы рзы акыр ихьаау азҵаарагьы, уи ан лкапитал иадҳәалоуп.

«Шәара ижәдыруеит Урыстәылатәи Афедерациа аҵакыраҿы асоциалтә цхыраареи ан лкапитали зауаз анацәа ҿарацәа аӡәырҩы ыҟоуп, аус зуа урыстәылатәи азакәанԥҵара инақәыршәаны, уажәы уи еилазго рыстатус аҿы иҟалеит.

Жәаҳәарада, ҳтәыла ауааԥысра урыстәылатәи азакәанԥҵара аилагара гәҭакыс ирымамызт, усҟантәи аамҭазы аус зуаз аԥҟарақәа ирықәныҟәон. Аха, уи иахҟьаны, анацәа ҿарацәа даара иуадаҩыз аԥсҭазааратә ҭагылазаашьа иҭанаргылеит.

Ас еиԥш ахҭысқәа рхыԥхьаӡара даара ирацәоуп. Лассы-лассы анацәа ичмазаҩу ахәыҷқәа рыманы, амедицинатә цхыраара аиуразы аҳәаа иахыҵны Урыстәылаҟа изцом.

Сара сзы уи зегь раԥхьа иргылатәу зҵаароуп», – иҳәеит Ахада, ажәа риҭеит ари апроблема инагӡаны аӡбаразы имчқәа зегьы шадиҵо ала.

Бадра Гәынба иҭабуп ҳәа реиҳәеит есыҽны ари азҵаара аус адызуло урыстәылатәи иколлегацәа.

«Ҳазлацәажәо атема акриминалтә ҟазшьа адагьы иҵаулоу асоциалтә, амедицинатә, ҟазшьақәагьы амоуп. Лҵшәа бзиала ҳусеицура иахьыԥшуп амилаҭ агәабзиара, аҳәынҭқарра ашәарҭадара, абиԥара ҿа рԥеиԥш.

Ари апроблема иахьа еиҳа-еиҳа ишәарҭоу аформақәа аанахәоит. Ирыладырҵәо амаҭәашьар хадақәаны иаанхоит аметадон, амефедрон, амфетамин, аметамфетамин, иара убас асинтетикатә маҭашьар ҿыцқәа», – иҳәеит ахада.

Иахьатәи аамҭазы Ареспубликатә рҩашьыгатә диспансер аҿы ашәҟәы иҭагалоуп 1694-ҩык.

«Ҳтәылазы ари ахыԥхьаӡара дууп, еиҳарак агәҭынчымра узцәырнагоит еиҳа иуашәшәыроу категорианы аҿар ахьаанхо.

Ари апроблема уажәшьҭа хаз игоу ацәгьоурақәа рызҵаара акәӡам. Ари Аԥсны адемографиеи, ауаажәларратә гәабзиареи, аекономикеи, амилаҭтә шәарҭадареи ҵызшәаауа акоуп», - ҳәа инаҵшьны иазгәеиҭеит атәыла ахада.

Аилацәажәара иалахәын аԥыза-министр Владимир Делба, аекономика аминистр Ҭеимураз Амқәаб, аимадареи ацифратә ҿиареи рзы Аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Роланд Берулаа, иара убас атәыла апрофильтә ИТ-наплакқәа рнапхгаҩцәа.

Атәыла Ахада инаҵшьны иазгәеиҭеит ацифраркра ада ареспублика асистематә ҿиара шзалымшо.

Гәынба игәаанагарала, атехнологиатә ӡбамҭақәа рхархәара аекономика аизҳареи аҳәынҭқарратә институтқәа зегьы хаҭабзиарала реиҭарҿыцреи рзы иӷәӷәоу стимулны иҟалоит.

Арҭ ахықәкқәа рынагӡаразы Аҳәынҭқарра Ахада ааԥхьара ҟаиҵеит иахәҭоу адыррақәеи апрактикатә ԥышәеи змоу ҳџьынџьуаа рахь , урҭ зегьы рԥышәа еилаҵаны аус еицырурц азы.

Аиԥылара алахәылацәа Аԥсны ҳаамҭазтәи атехнопарк аԥҵара аԥеиԥш иалацәажәеит.

Иара убас, аилацәажәараҿы Аҳәынҭқарра Ахада иҟны апрофильтә хеилак ашьақәыргыларазы аԥшьгара рылаҳәан, уи иааиԥмырҟьаӡакәа ацифратә технологиақәа ралагалара азҵаарақәа рыӡбалоит.

Ҳаамҭазтәи аныҟәаҩцәа еиҳа-еиҳа иазҿлымҳауп амшын адагьы ареспублика агәахьы аекологиатә маршрутқәа ҳәа еиҭеиҳәеит атуризм аминистр Асҭамыр Логәуа.

Ас еиԥш аԥсшьара ашәарҭадареи ахаҭабзиара аҳаракреи аҭахуп, убри аҟытә атуризм аминистрра акадрқәа разыҟаҵаразы азнеишьа шьаҭанкыла еиҭахәаԥшит.

Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет алархәны ихацыркын арҵаратәи апрактикатәи программа ҿыц. Ҳазҭоу ашықәс азы аҵара қәҿиарала ихдыркәшеит, аофициалтә аттестациа роуит 15-ҩык ззанааҭдырра ҳараку аекскурсиамҩаԥгаҩцәа, урҭ иуадаҩу амаршрут ҿыцқәа рҿы аус рулоит.

Атурнир аартра иазкыз аныҳәатә церемониа Алада Ешыра ақыҭан иҟоу, Варлам Лакрба ихьӡ зху «Учхоз» астадион аҿы имҩаԥысит. Уи иалахәын раԥхьатәи ахада иԥшәмаԥҳәыс Светлана Џьергениа, аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, аҿари аспорти русқәа рзы Аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Ҭарашь Ҳагба, В. Г. Арӡынба ихьӡ зху Аибашьра Ахьӡ-аԥша амузеи адиректор Мзиа Беиа, Аԥсны иҟоу Аахыҵ Уаԥстәыла ацҳаражәҳәаҩ Асҭамыр Кациа, Аҟәа араион Ахада Алхас Ҷыҭанаа, Аерман хеилак ахантәаҩы Алик Миносиан убас егьырҭгьы.

Ҭарашь Ҳагба Аԥсны Ахада Бадра Гәынба ихьӡала аспортсменцәа дрыдныҳәалеит. Владислав Арӡынба игәалашәара иазку 16-тәи жәларбжьаратәи атурнир аартуа, инаҵшьны иазгәеиҭеит: «Владислав Григори-иԥа аҭҵаарадырратә дунеи дахаҭарнакын. Аха бзиа иибоз иус ааныжьны, иахьа зхы иақәиҭу, ихьыԥшым атәылаҿы ҳанхарц азы милаҭрацәала еилаз ижәлар даарывагылеит. Ҳтәыла аҿар ахаан ирхашҭраны иҟаӡам ҳабацәа рфырхаҵара» .

Хыԥхьаӡара рацәала Аԥсны атәылауаа атуристтә усхк иалахәуп, атәыла зегьы атуристтә аамҭахәҭа аҽазыҟанаҵоит. Абри атәы иҳәеит ТАСС аинтервиу азҭаз Аԥсны Ахада Бадра Гәынба.

Аҳәынҭқарра Ахада иажәақәа рыла, атуристтә усхк хыԥхьаӡара рацәала
 атәылауаа злахәу аекономика аусхк хадақәа ируакуп.

«Ҳара еилаҳкаауеит атурист изы ихадароу аемоциақәа роуреи аԥсшьареи шракәу. Убри аан аԥсшьара шәарҭамзароуп, иманшәалазароуп», – иҳәеит Ахада.

Гәынба иазгәеиҭеит макьаназы аекономикаҿы иҟоу ауадаҩрақәа шырацәоу, аха атәыла шьаҿа-шьаҿала, етап-етапла атуристтә усхк аҿиарамҩа ишану».

Аҳәынҭқарра Ахада игәаанагарала Аԥсны инанагӡахьо аҿы иаанымгылароуп.

«Аԥсны амшын аԥшаҳәаҿы мацара акәӡам аԥсшьарҭа ҭыԥ ахьыҟоу. Ишыжәдыруа еиԥш, Аԥсны аҵакыра абжеиҳара ашьхатә ҭыԥқәа ирымҽхакуп, иԥшӡоу иссиру аҭыԥқәеи аҳәырԥсаррақәеи роуп. Урҭ ҳхы иархәаны атуристцәа Аԥсныҟа радыԥхьаларазы аҭагылазаашьақәа аԥаҳҵароуп», – иҳәеит иара.

2025 шықәса анҵәамҭазы Аԥсны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Ақыҭанхамҩа аинститут аҵакыраҿы иҟоу аҭҵаарадырра-аарыхратә центр «Агропищепром» аусзуҩцәа мичуринтәи абаҳча ашьаҭа ркит.

Уаҟа наукоград аҵарауаа еиҭарҳаит адунеи аҿы раԥхьатәи афархьчықьқәа 80, урҭ ахкқәа ҷыдала асубтропикатә ҵакыраҿы ааӡаразы илган.

Лаҵарамзатәи аныҳәақәа рыламҭалаз мичуринтәи афархьчықь аҽаҩра барақьаҭ аанашьҭит. Ари ажәабжь наукоград аҵарауаа ирзеиҭеиҳәеит ааигәа Аҟәа мичуринтәи абаҳча иаҭааз Урыстәылатәи аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа ахада ихаҭыԥуаҩ, УАҭР академик Пиотр Чекмарев.

Афархьчықь ааглыхразы иуникалтәуп. Уи ашәыр иалырхуеит ахәшәқәа, иара убас аӡыхаақәа, ашәырӡқәа, аџьемқәа, ахаа-мыхаақәа, ахәыҷтқәа рзы афатә , иԥсабаратәу афҩырхаагақәеи ашәыгақәеи, иара убас аспорттәи афункционалтәи ҵакы змоу афатәқәа.